بازرسی برای عدالت

م.سلیمانی

خبر روزانه – یکی از مهم‌ترین اهداف انقلاب اسلامی ایران، استقرار عدالت و مقابله با فساد بود. مردم با انگیزه مبارزه با تبعیض، اختلاس و رانت‌خواری، به خیابان‌ها آمدند و خواستار نظامی شدند که در آن قانون بر همه حاکم باشد و مسئولان پاسخ‌گو باشند. برای تحقق این آرمان‌ها، پس از پیروزی انقلاب نهادهایی شکل گرفتند که یکی از آن‌ها سازمان بازرسی کل کشور بود.

در مهرماه سال ۱۳۶۰، مجلس شورای اسلامی با تصویب قانون تشکیل این سازمان، گامی مهم در جهت نظارت و پیشگیری از فساد اداری و اقتصادی برداشت. این سازمان که زیر نظر قوه قضائیه فعالیت می‌کند، موظف است عملکرد دستگاه‌های اجرایی، نهادهای انقلابی، شرکت‌های دولتی و دیگر بخش‌ها را به‌صورت مستمر بررسی کند و انحراف از قانون را گزارش دهد.

تأسیس چنین نهادی، پاسخ عملی نظام جمهوری اسلامی به یکی از مطالبات اصلی مردم در جریان انقلاب بود. گزارش‌های سازمان بازرسی، در بسیاری از موارد، منجر به افشای تخلفات، اصلاح رویه‌ها و مجازات متخلفان شده و در جلوگیری از گسترش فساد نقش ایفا کرده است. هرچند مسیر مبارزه با فساد همواره دشوار بوده، اما وجود نهادهای ناظر مانند این سازمان، نشان‌دهنده تعهد نظام به اصول انقلاب و پیگیری عدالت است.

نقش این سازمان تنها در گزارش‌دهی خلاصه نمی‌شود، بلکه گاه ورود مستقیم به پرونده‌های حساس و پرحاشیه داشته که موجب اعتماد بیشتر مردم به ساختار نظارتی کشور شده است. چنین اقداماتی، اگر با شفافیت رسانه‌ای و پاسخ‌گویی همراه باشد، می‌تواند آثار مثبتی در تقویت سرمایه اجتماعی و مشروعیت نظام داشته باشد.

افزون بر آن، تربیت نیروهای متخصص، متعهد و بی‌طرف در این حوزه، یکی دیگر از نیازهای حیاتی سازمان بازرسی برای ایفای بهتر وظایف خود است. تنها در سایه نظارت مؤثر، قانون‌مداری و شجاعت در برخورد با تخلف، می‌توان به سمت جامعه‌ای گام برداشت که اهداف متعالی انقلاب اسلامی در آن محقق شده باشد؛ جامعه‌ای که در آن فساد جایی برای رشد نداشته باشد و عدالت، ستون اصلی نظام باشد.